Piczo

Log in!
Stay Signed In
Do you want to access your site more quickly on this computer? Check this box, and your username and password will be remembered for two weeks. Click logout to turn this off.

Stay Safe
Do not check this box if you are using a public computer. You don't want anyone seeing your personal info or messing with your site.
Ok, I got it
გა გა გავიდა



ა - ბ - გ - დ - ე - ვ - ზ - თ - ი - კ - ლ - მ - ნ - ო - პ - ჟ - რ - ს - ტ - უ - ფ - ქ - ღ - ყ - შ - ჩ - ც - ძ - წ - ჭ - ხ - ჯ - ჰ
~* ა * ~

აკაკი  

(ბერძნული)"არ-ავი",ე.ი."უბოროტო","უზაკველი","კეთილი".ერთ-ერთი ფართოდ გავრცელებული სახელია ამჟამად საქართველოში,რასაც განსაკუთრებით შეუწყო ხელი დიდი პოეტის აკაკი წერეთლის პოპულარობამ.მისი შემოკლებული,საალერსო ფორმებია:აკა,აკი,აკო,კაკო, კაკუნა.აკაკი(აკაკის ხე)მცენარესაც ჰქვია.იმავე ძირისგანაა ნაწარმოები აგრეთვე მეორე მცენარის სახელი–აკაცია.


ალეკო  

(ბერძნული)"მცველი".


ალექსანდრე  

(ბერძნული)"მცველი ვაჟკაცი","მამაცი მცველი" (კომპოზიტია,რომლის ნაწილებიც ცალ-ცალკე გვხვდება საკუთარ სახელად:ალეკო-"მცველი",ანდრე-"მამაცი". გვხვდება ქალის სახელიც–ალექსანდრა.ამ სახელით ცნობილია არაერთი მოწამე–ქალიც და კაციც.აქედანაა გვარი ალექსანდრია.საალერსო ფორმებია:ალე,ალიკო,ალიოშა, სანდრო,საშა.


ალექსი  

(ბერძნული)"მცველი".აქედანაა გვარები:ალექსიშვილი, ალექსაშვილი,ალექსიძე.საალერსო ფორმებია:ალე,ლექსო.



ალმასხან  

(თურქული)კომპოზიტი სახელია,სადაც იმავე ალმას საკუთარ სახელს დართული აქვს თურქული ენის დამახასიათებელი სუფიქსი(წარმოშობით–საპატიო ტიტული) ხან.ანალოგიურად ნაწარმოები სახელებია:დურმიშხან, მირზაყან||მურზაყან,არზაყან და სხვ.


ალუდა  

გვხვდება მთის კილოებში.ამ სახელს ატარებდა ვაჟა-ფშაველას ერთ-ერთი პოემის გმირი–ალუდა ქეთელაური. არსებობს მოსაზრება,რომ ეს სახელი ეტიმოლოგიურად ლუდს უკავშირდება და ჩვენში შემოსულია ოსურიდან ან სკვითურიდან(ვ.აბაევი,მ.ანდრონიკაშვილი),მაგრამ ეს მოსაზრება საეჭვო ჩანს.ალუდა დაკავშირებული უნდა იყოს ცნობილ აღმოსავლურ სახელთან ალადინ-თან,რომლის ამოსავალი ფორმაა ალაუდინ და არაბულად ნიშნავს" რწმენის სიმაღლეს".თავდაპირველად ეს იყო მუსულმანური ქვეყნების მმართველთა ტიტული,რომელიც XIV-XV საუკუნეებიდან შედარებით დაბალი რანგის ჩინოვნიკებმა და ვაჭრებმა დაისაკუთრეს.ბოლოს იგი საკუთარ სახელად იქცა და ფართოდ გავრცელდა,განსაკუთრებით შუა აზიისა და ვოლგისპირეთის თურქულენოვან ხალხებში,რომელთა ენების ფონეტიკურ კანონზომიერებათა მიხედვით გაჩნდა ნაირფერი ვარიანტები:ალოუდინ,ალოვუტდინ,ალოვადინ,ალოვიდინ... ამ ფორმათა შეკვეცისა და გაქართულების შედეგია ალუდა, ალადა,ალადო,რომლებიც საფუძვლად უძევს ქართულ გვარებს:ალუდაური,ალადაშვილი,ალადოშვილი.


ამბროსი  

(ბერძნული)"უკვდავთა(ღმერთთა)წილხვედრი","ღვთაებრივი","საღვთო".



ამირან  

ქართული ხალხური ეპოსის გმირის სახელია,რომელსაც ქართულში მნიშვნელობის დამაჯერებელი ახსნა არ მოეპოვება.შეიძლება კავშირი ჰქონდეს არაბულთან,სადაც ამირ("წინამძღვარი")დაალი("მაღალი")ცალ-ცალკეც და ერთადაც გვხვდება საკუთარ სახელებად.ამირ შედის აგრეთვე რამდენიმე სხვა სახელის შემადგენლობაში, რომლებიც ამჟამად ქართულში პიროვნულ სახელებად აღარ გვხვდება,მაგრამ დაცულია გვარებში:ამირასლანაშვილი, ამირბეგიშვილი,ამირგულაშვილი,ამირხანაშვილი,ამირჯანაშვილი.ცალკე ამირ-ისაგან ნაწარმოებია გვარი ამირიძე.ამირან დარეჯანისძე კლასიკური ხანის ქართული საგმირო-სარაინდო ეპოსის"ამირანდარეჯანიანის"მთავარი გმირია.


ანა  


(ძველი ებრაული) "სასურველი", "სანდომიანი", "საამო". ღვთისმშობელ მარიამის დედის სახელია. ამასთანავე ეს სახელი ერქვა წინასწარმეტყველს და რამდენიმე მოწამეს. სახარებასა და სხვა უძველეს ტექსტებში გვხვდება ორგვარი დაწერილობით (ანა||ანნა): "იყო ანა (მუნ ანნა ჩ) წინასწარმეტყუელი, ასული ფანუველისი" (DE ლუკა 2, 36). მოფერებითი ფორმებია: ანო, ანუკა, ანიკო, ანი


ანასტასია  


(ბერძნული) " მკვდრეთით აღმდგარი ", " სიცოცხლეს დაბრუნებული ". იგივე ფუძე გვხვდება ვაჟის სახელადაც (მათ შორის არიან მოწამენიც). ბერძნულში ერთი ფუძიდან ნაწარმოები ქალისა და ვაჟის სახელები ფორმით განსხვავებულია: ანასტას და ანასტასია, ათანასე და ათანასია, ალექსანდრე და ალექსანდრა, ევგენი და ევგენია... სხვა ენებში ეს განსხვავება ზოგან შენარჩუნებულია, ზოგან – არა. ქართულში ანასტასია მხოლოდ ქალის სახელად გვხვდება, ვაჟის სახელი ანასტასი კი თარგმნილია (ესაა აღდგომელა, რომელიც დღეს სახელად აღარ გვხვდება, მაგრამ შემონახულია აღდგომელაშვილის გვარში). ანასტასიას შემოკლებული ფორმებია: ტასო, ტასიკო, ნასტა, ნასტია.


ანზორ

  (ქართული)"აზნაური","თავისუფალი".ქართული სიტყვა პირველად საკუთარ სახელად უქცევიათ და თავისებურად გადაუკეთებიათ ჩრდილო კავკასიის ხალხებს.მთიელ პერსონაჟთა სახელად ის გამოიყენა ჯერ ალექსანდრე ყაზბეგმა(მოთხრობა"ელისო"),შემდეგ–სანდრო შანშიაშვილმა (პიესა"ანზორ").ამ ნაწარმოებთა მეშვეობით ეს სახელი საქართველოშიც პოპულარული გახდა.


ანტონ  

(ბერძნული)ზუსტად არ ითარგმნება,თარგმნიან როგორც" მეომარს ","ომში ჩაბმულს",წინამძღოლს",მეთაურს".ეს სახელი საქართველოში ქრისტიანობის გავრცელების პირველივე ხანებიდან გახდა პოპულარული,რაც დაკავშირებულია ეგვიპტელი ქრისტიანი ბერის," მონაზვნობის მამად"წოდებული ანტონ დიდის სახელთან (III-IV სს)მისი"სწავლანი"და ეპისტოლენი ადრევე უთარგმნიათ ქართულად და რამდენიმე რედაქციით არის დაცული ძველ ხელნაწერში.ქართველ საეკლესიო და პოლიტიკურ მოღვაწეთაგან ამ სახელით ცნობილია ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი ანტონ გნოლისთავისძე (XII-XIII სს.)გელათის მთავარეპისკოპოსი ანტონ გელათელი(XVI ს.II ნახ.),მწერალი და მეცნიერი, პირველი ქართული მეცნიერული გრამატიკის ავტორი, კათალიკოსი ანტონ I(1720-1788 წწ.),კათალიკოს-პატრიარქი ანტონ II(1764-1827 წწ.)და სხვ.ამ სახელიდან წარმოდგება ქართული გვარები:ანტონაშვილი,ანტონიშვილი ანტონიძე,რუსული-ანტონოვი.



არსენ


  (ბერძნული)"მამაცი","ვაჟკაცი".ამ სახელით ძველთაგანვე ცნობილია არაერთი ქართველი მოღვაწე,განსაკთრებით_ სასულიერო პირთა შორის:კათალიკოსი არსენ I დიდი, საფარელი(დაახლოებით 820/830-877/887 წწ.),არსენ II, ქართლის კათალიკოსი(დაახლ. 955-980 წწ.),არსენ ბერი_ დავით აღმაშენებლის სულიერი მოძღვარი(XI-XII სს.), არსენ იყალთოელი_ფილოსოფოსი,მწერალი,ჰიმნოგრაფი(XI-XII სს.),არსენ ბულმაისიმისძე_მწერალი,საქართველოს კათალიკოსი(XIII ს. I ნახ.)და სხვ.ამ სახელისაგან ნაწარმოებია გვარები:არსენიშვილი,არსენიძე,არსენაშვილი, არსენაძე.


არჩილ  


(ირანული)"სწორი","წრფელი","მართალი","ნათელი"," მადლმოსილი".ერთ-ერთი უძველესი და ძალზე გავრცელებული სახელია,რომელიც ამ ფორმით მხოლოდ ქართველებში გვხვდება.ცნობილია ქართლის ერისმთავარი არჩილი (VIII ს.),რომელიც ქრისტიანული სარწმუნოებისათვის ეწამა და ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.კარგად არის ცნობილი აგრეთვე მეფე-პოეტი არჩილი (1647-1713 წწ.).



ასლან


  (თურქული)"ლომი",მოგვიანებით შეიძინა"გმირის","გოლიათის","დიდის" მნიშვნელობა.ამოსავალი ფორმაა არსლან, რომელიც გვხვდება ჯერ კიდევ"ტბეთის სულთა მატიანეში":"სულისა ბალასძისა არსლანისსა შეუნდვენ ღმერთმან" (XII-XIII სს.)გამარტივებული ფორმა ასლან დასტურდებაXVI ს-დან.მისგან ნაწარმოები გვარებია: ასლანიშვილი,ასლანიკაშვილი,ასლანიძე.
* ბ *
ბაგრატ  

ქართველ მეფეთა საგვარეულო სახელია.ეს სახელი ერქვა რამდენიმე მეფესა და ერისმთავარს,მოყოლებული ბაგრატ I კურაპალატიდან,რომელიც იყო გრიგოლ ხანძთელის თანამედროვე,ტაო-კლარჯეთის მთავარი(826-876 წწ.)გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფე იყო ბაგრატ დიდი (X ს.60-იანი წლების დასაწყისი–1014 წ.),რომელმაც სათავე დაუდო ბაგრატიონთა დინასტიას.აქედან მოდის გვარი ბაგრატიონი.ბაგრატი სომეხ მეფეთა საგვარეულო სახელიც იყო.წარმოშობით ამ სახელს უკავშირებენ ძვ.სპარსულს: აგადატა-"ღვთის ბოძებული", "ღვთის წყალობა"(ასეთი შინაარსის საკუთარი სახელები ხშირად გვხვდება სხვადასხვა ენაში,მაგალითად:ბერძნული თეოდორე,დოროთე,სლავური ბოგდან,თურქული ალაჰვერდი,სომხური ასტვაწატურ,ქართული წყალობა).არსებობს ბაგრატის სხვაგვარი განმარტებაც:"ღვთის შექმნილი","ღვთის მიერ დაცული".


ბადრი  


(არაბული)"სავსე მთვარე",გადატანით-"სრულქმნილი".ეს სახელი ჰქვია ზღაპრული ამირანის ძმობილს.მისგანაა მიღებული გვარები:ბადრიძე,ბადრიშვილი,ბადრიაშვილი


ბათუ

  წარმომავლობა დაუდგენელია.შესაძლოა უკავშირდებოდეს სპარსულ ბათურ-ს ან მონღოლურ ბათო-ს,ზოგის აზრით ურარტული სახელია,ზოგი კი ებრაული ბართლომე-ს შემოკლებულ ფორმად მიიჩნევს.ამ სახელით ცნობილია მოწამე ხუცესი,რომლის ხსენების დღეა 26 მარტი.



ბაია  

როგორც ჩანს, ქართული მინდვრის ყვავილის სახელია ქცეული ქალის სახელად (შეადარეთ: ია, ვარდო, ენძელა...). ბაია გვხვდება ვაჟის სახელადაც, საიდანაც მიღებულია გვარი ბაიაშვილი (ისტორიული დოკუმენტებში დასტურდება XIII ს-დან), მაგრამ ეს ვაჟის სახელი სულ სხვა წარმოშობისა უნდა იყოს.


ბაკურ   (ირანული)"ღვთის შვილი","ძე ღმრთისა".ეს სახელი ქართულში გავრცელებულია უძველესი ხანიდან,გვხვდება ჯერ კიდევ პალესტინის ქართულ წარწერებში (V ს.30-40-იანი წლები):"და ძუძეეულნი მათნი ბაკურ და გრი-ორმიზდ და ნაშობნი მათნი, ქრისტე... შეიწყალენ.ამენ". აქ ნახსენებია პეტრე იბერის პაპა(დედის მამა)–ბაკურ დიდი, მეფე ქართლისა.ბაკური ერქვა საქართველოს რამდენიმე სხვა მეფესა და დიდებულსაც II-VIII საუკუნეებში.წინათ გვხვდებოდა აგრეთვე მისგან ნაწარმოები პიროვნული სახელი ბაკურიანი(მაგ.,ერთი ბაკურიანი,ბალდადისძე,ქართლის ერისთავი იყო VII-VIII სს-ში).ბაკურისაგან ნაწარმოებია სახელი ჯამბაკურ,გვარები:ბაკურაძე,ბაკურიძე,ბაკურია,გეოგრაფიული სახელები:ბაკურიანი,ბაკურციხე,ბაკურხევი და სხვ.


ბაქარ  

(ქართული)ზოგი მკვლევარის აზრით,შესაძლოა ქართული ფორმა იყოს ბაკურ-ისა,რომელიც წარმოშობით ირანული სახელია და"ღვთის შვილს" ნიშნავს.უფრო დამაჯერებელი ჩანს მისი დაკავშირება არაბულ პიროვნულ სახელთან–ბაქრ( "ახალგაზრდა აქლემი").უთუოდ აქედან მოდის გვარები:ბაქრაძე და ბარქაია,ბაქარ-ისაგან ნაწარმოებია გვარი ბაქარაშვილი,შესაძლოა მისგანვე იყოს მიღებული ბაკარიძე და ბაქანიძე.


ბაჩანა  

ქართული სახელია,"ტანმორჩილს" ნიშნავს(წარმოშობით უკავშირდება სპარსულ სიტყვას:ბაჩა-"ბავშვი").გვხვდება მისი სხვადასხვაგვარი სახეცვლილებაც:ბაჩა,ბაჩია,ბაჩუა, ბაჩო,ბაჩიტა,ბაჩილა,ბაჩალა,ბაჩულა,ბაჩუკი,ბაჩირა, ბაჩუკია.ბაჩანა ფსევდონიმად ჰქონდა ვაჟა-ფშაველას ძმას–პოეტ ნიკო რაზიკაშვილს.



ბებურ

  (ქართული)აქედანაა გვარები:ბებურიშვილი,ბებურიძე,ბებურია.გეოგრაფიული სახელწოდება ბებურიანი (ლაგოდეხის რაიონი).



ბელა   (ლათინური) "ლამაზი".



ბეჟან  

მომდინარეობს ძველი ირანული სახელისაგან(ვეჟან-"ვეჯელი"ანუ"ირანელი").თავკიდური ბგერა სპარსულშივე არის შეცვლილი:ვეჟან_ბეჟან.ბეჟანი ფირდოუსის განთქმული პოემის,"შაჰ-ნამეს",ერთ-ერთი გმირია.ამ სახელის კნინობითი ფორმებია ქართულში:ბეჟია,ბეჟუა,ბეჟიკო,ბეჟუკი,ბეჟიტა.ამათგან მომდინარე გვარებია:ბეჟანიშვილი,ბეჟანეიშვილი,ბეჟანიძე,ბეჟაშვილი,ბეჟიაშვილი,ბეჟუაშვილი,ბეჟუკაშვილი,ბეჟიტაშვილი.


ბესიკ  

ბესარიონ-ის შემოკლებული,საალერსო ფორმაა,რომელიც დამოუკიდებელ სახელად იქცა.ამ სახელს ატარებდა XVIII ს.გამოჩენილი პოეტი ბესარიონ გაბაშვილი.ამჟამად ცნობილი პოეტია ბესიკ ხარანაული.



ბორის  

(სლავური)სრული ფორმაა ბორისლავ,შედგება ორი სიტყვისაგან,რომელთა მნიშვნელობაა"ბრძოლა"და"დიდება ".მეორე მათგანი მონაწილეობს მრავალ სლავურ სახელში, როგორიცაა ვიაჩესლავ,სტანისლავ და სხვანი.


ბუდუ  

(ხურიტული)"მსახური"(ეტიმოლოგია საეჭვოა).მის გავრცელებას უთუოდ ხელი შეუწყო სიტყვის მნიშვნელობის რუსულად გააზრებამ:буду-"ვიქნები".ცხადია,ეს გვიანდელი და მხოლოდ გარეგნულ მსგავსებაზე დამყარებული ხალხური ეტიმოლოგიაა.ბუდუ პიროვნულ სახელად გვხვდება კორიდეთის ოთხთავის(IX ს.)ბერძნულ მინაწერებში.მისი ფონეტიკური ვარიანტია სვანური გავრცელებული სახელი ფუთა.
* გ *
გაბრიელ  


ძველი ებრაული)“ჩემი ძალა ღმერთია“. მთავარანგელოზის სახელია,რომელიც ქართულში,მსგავსად მსოფლიოს მრავალი ენისა,ძველთაგანვე ფართოდ არის გავრცელებული.მისი მოფერებითი ფორმებია:გაბა,გაბე, გაბელ,გაბილა,გაბრია,გაბრო,გაბო,გაბიტა... როგორც ძირითადი,ისე მოფერებითი ფორმებიდან ნაწარმოებია ათეულობით ქართული გვარი:გაბრიელაშვილი, გაბრიელიძე,გაბრიაძე,გაბიტაძე,გაბაძე,გაბიძე,გაბოძე,გაბროშვილი,გაბრუაშვილი,გაბრაშვილი,გაბაშვილი, გაბელაშვილი,გაბლიაშვილი,გაბლიშვილი,გაბიაშვილი, გაბიტაშვილი,გაბრავა,გაბელია,გაბელაია,გაბილაია, გაბესკირია,გაბისკირია,გაბლიანი,გაბიანი,გაბულდანი და სხვ.
გაგი,გაგა-გვხვდება ძველ ქართულ დოკუმენტებში, მნიშვნელობა აუხსნელია(შდრ.კაკი).ამავე სახელის ვარიანტებია:გაგანა,გაგნა.ამათგან წარმოქმნილი გვარებია: გაგაძე,გაგანიძე,გაგნიძე,გაგიშვილი,გაგეიშვილი, გაგანაშვილი,გაგნაშვილი,გაგნიაშვილი.


გალაქტიონ  


(ბერძნული)“რძისა“,“რძიანი“.ქრისტეს ერთ-ერთი მოწამის სახელია.ამავე ბერძნული სიტყვიდანაა ნაწარმოები ასტრონომიული ტერმინი გალაქტიკა(“რძის გზა“).ბერძნული კტ კომპლექსი ქართულად ქტ-თი გადმოიცემა.ეს წესი დაცული არ არის მხოლოდ დიდი ქართველი პოეტის სახელში–გალაკტიონ(ტაბიძე).



გეგა  

გეგე(ქართული)პირის სახელად გვხვდებაXVI ს-დან, გვარებში–XVII ს-დან.ეს გვარებია:გეგაშვილი,გეგებერია, გეგეშიძე,გეგეჭკორი.


გერა  

(ქართული)იგივეა რაც გელა(გერი||ნგერი არის მგელ სიტყვის კოლხური ფორმა).მიიღება აგრეთვე გერასიმე-ს შემოკლების გზით.გერა ჰქვია ლეო ქიაჩელის“გვადი-ბიგვას “ერთ-ერთ პერსონაჟს.


გერმანე   (ლათინური)“ღვიძლი ძმა“.



გია  


გიგა,გიგი(გიგია,გიგუცა),გიგო,გიგილო,გიგლა,გიგოლი–ქართული სახელებია,მიჩნეული გიორგი-ს ან გრიგოლ-ის შემოკლებულ ფორმებად,თუმცა წარმოშობით ზოგი მათგანი მაინც დამოუკიდებელი სახელი უნდა იყოს და ახლა კვლავ იბრუნებს ოფიციალური სახელის უფლებას.ამ სახელებისაგან ნაწარმოებია მრავალი ქართული გვარი: გიგაშვილი,გიგოშვილი,გიგოლაშვილი,გიგიაძე,გიგუცაძე და ა.შ.



გივი  


(სპარსული)მნიშვნელობა გაურკვეველია.აქედანაა გვარი გივიშვილი.გივი-ს მოფერებითი ფორმაა გიუნა,საიდანაც წარმომდგარია გვარი გიუნაშვილი.
გიო(ბერძნული)მიღებულია გიორგი-ს შემოკლებით. მნიშვნელობით უდრის“მიწას“(იხ.აქვე გიორგი).



გიორგი  


(ბერძნული)“მხვნელ-მთესველი“,“მიწათმოქმედი“.მთელ მსოფლიოში გავრცელებული სახელია.ქართულში ამ სახელის ფართოდ გავრცელებას მოწმობს გვარები:გიორგაძე,გიორგიძე,გორგაძე,გორგიძე,გოგაძე,გოგიძე,გოგია,გოგიავა. გოგიშვილი,გოგიაშვილი,გოგიტაშვილი,გოგიჩაიშვილი და სხვანი.


გიული  

სპარსული სახელია, შემოსულია თურქულის გზით: "ვარდი".

გოგი

  გოგია,გოგიტა,გოგლა-გიორგი-ს კნინობითი ფორმებია.ამავე სახელის შემოკლებაა ქართულში დამოუკიდებელ სახელად ქცეული გიო.


გოდერძი  

(ირანული)“ძლიერი ხარი“.აქედანაა გვარები:გოდერძიშვილი,გოდერიძე,გორდეზიანი(გოდერძიანი).


გოჩა  


(ქართული)ქართული ენის ზოგი დიალექტის მიხედვით გოჩა ნიშნავს“ბერიკაცს“(მნიშვნელობის მხრივ შეადარეთ გერონტი,ფირან),ზოგი დიალექტის მიხედვით-“პატარას“ (შეადარეთ ტოპონიმები:დიდი ჯიხაიში და გოჩა ჯიხაიში).გოჩა ჰქვია ალექსანდრე ყაზბეგის ერთ-ერთი მოთხრობის მთავარ გმირს–ხევისბერს.ამ სახელისაგან არის წარმოქმნილი გვარები:გოჩაშვილი,გოჩავა,გოჩუა.მოფერებითი ფორმებია:გოჩია,გოჩიტა,გოჩელა,საიდანაც მიღებულია გვარები:გოჩიაშვილი,გოჩიტაშვილი,გოჩელაშვილი,გოჩელეიშვილი,გოჩოლაშვილი,გოჩალეიშვილი.


გრიგოლ  

(ბერძნული)“მღვიძარე“,“ფხიზელი“.ეს სახელი ერქვა მსოფლიოში ცნობილ ბერძენ მწერალსა და საეკლესიო მოღვაწეს გრიგოლ ნაზიანზელს(III-IVსს.),ასევე ცნობილ საეკლესიო მწერალს,ღვთისმეტყველსა და ფილოსოფოსს გრიგოლ ნოსელს(IV ს.),საეკლესიო მოღვაწეს გრიგოლ ხანძთელს(759-861),ოშკის აღმშენებელს გრიგოლ ოშკელს (Xს.)და ბევრს სხვას.გრიგოლის კნინობით-მოფერებითი ფორმებია:გიგა,გიგი,გიგო,გიგლა,გიგოლი,გიგოლა(მათგა ზოგი წარმოშობით დამოუკიდებელი სახელი უნდა იყოს).გრიგოლისაგან ნაწარმოები გვარებია:გრიგოლაშვილი,გრიგოლია,გრიგოლაია,გრიგოლავა,ტოპონიმები:გრიგოლეთი, გრიგოლიში.ბევრი გვარია წარმოქმნილი კნინობითი ფორმებისაგანაც.იშვიათად გვხვდება სახელის ფორმა გრიგორ,საიდანაც მიღებულია გვარი გრიგორაშვილი.


გულიკო  

(ქართული) ნაწარმოებია გულ სიტყვისაგან საალერსო იკო სუფიქსის დართვით, გვხვდება კაცის სახელადაც. მის სრულ ფორმად ითვლება გულისა.
* დ *
დადა  

(დადია)წმ.მოწამის სახელია,რომლის ეტიმოლოგია დაუდგენელია.აქედან ჩანს წარმოქმნილი გვარი დადიანი.ამ გვარის პირველი წარმომადგენელი ივანე დადიანი"ქართლის ცხოვრებაში"იხსენიება 1046 წლის ამბებთან დაკავშირებით. XII ს-დან ცნობილი არიან ბედან და ვარდან დადიანები. ამ გვარის სახელოვან მოღვაწეთა შორის განსაკუთრებით გამოირჩევა 1245 წ.კოხტასთავის შეთქმულების მონაწილე ცოტნე დადიანი,რომელიც ქართულმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.


დავით

  (ძველი ებრაული)მთელ მსოფლიოში ძალზე გავრცელებული ბიბლიური სახელია,რომელიც სხვადასხვაგვარად განიმარტება:"საყვარელი","სასურველი","წინამძღოლი","მეგობარი"...დავით ერქვა ისრაელთა ლეგენდარულ მეფეს, - წინასწარმეტყველს,ფსალმუნთა ავტორს.ეს სახელი საქართველოშიც ძალზე პოპულარულია,ერქვა რამდენიმე ქართველ მოწამეს(დიდმოწამენი დავით და კონსტანტინე,-არგვეთის მთავრები,დავით გარეჯელი და სხვ.)ერქვა საქართველოს ათამდე მეფეს,მათ შორის ყველაზე სახელოვანს–დავით აღმაშენებელს.ამ სახელის საალერსო-კნინობით ფორმებად ითვლება ქართულში: დათა, დათო, დათია, დათუნა,დათიკო,დათუკა, დათუა და მრავალი სხვა. სინამდვილეში ზოგი მათგანი უთუოდ დათვისაგან ნაწარმოები წარმართული სახელია (დათუა, დათუნა, დათუკა...შდრ.მგელა, გელა, ფოცხვერა, ლომა და ა.შ.), როგორც ძირითადი,ისე საალერსო ფორმებისაგან სხვადასხვა ბოლოსართების დართვით წარმოქმნილია რამდენიმე ათეული გვარი:დავითაია, დავითაშვილი,დავითიშვილი, დავითაძე,დავითიძე, დავითიანი,დავითულიანი, დავითური,დავითოშვილი, დავითელაშვილი,დავითიაშვილი,დათაშვილი, დათებაშვილი, დათიკაშვილი, დათიშვილი, დათოშვილი, დათუაშვილი,დათუაძე, დათუკაშვილი,დათუკიშვილი, დათუნაშვილი, დათუნაიშვილი, დათუსანი და სხვ.


დალი   (ქართული) ნადირობის ქალღმერთის სახელი.


დაჩი  

ერქვა ვახტანგ გორგასლის ვაჟს პირველი ცოლისაგან.ასე რომ,ეს სახელი საქართველოში უძველესი დროიდან გვხვდება:"ხოლო ვახტანგ უწოდა ძესა თვისსა სახელი სპარსულად დარჩილ და ქართულად დაჩი"("ქართლის ცხ."., I,178).არსებობს ამ სახელის ეტიმოლოგიის რამდენიმე ცდა.მზია ანდრონიკაშვილის აზრით,სპარსული სახელი დარჩილ წარმოადგენს საშუალო სპარსულ ფორმას ძველი ირანული სახელისას დარაყაცივრა("ტომის,გვარის მფლობელი,უფროსი"),საშ.სპარსული ფორმა იქნებოდა დარციჰრ,რომელიც ქართულში კანონზომიერად მოგვცემდა დარჩილს და დაჩის.მისივე აზრით,არის მეორე შესაძლებლობაც:დარციჰრ გავიგოთ,როგორც მიღებული საშუალო სპარსულიდან-დარბციჰრ("დარიოსის მოდგმისა"). აკაკი შანიძის ეტიმოლოგიის მიხედვით,დაჩი მიღებულია ქართული"დარჩი"ზმნის გამარტივებით.აღსანიშნავია,რომ XVII-XVIII სს.ისტორიულ დოკუმენტებში დასტურდება პიროვნული სახელი დარჩა,დარჩია და მისგან ნაწარმოები გვარები:დარჩაშვილი,დარჩიაშვილი,დაჩიბერიძე,დარჩიბეგიშვილი,დარჩია.


დემეტრე  


(ბერძნული)"მიწა–დედა",სხვაგვარი განმარტების მიხედვით "დემეტრასი".ანტიკური მითოლოგიის მიხედვით დემეტრა მიწათმოქმედების და ნაყოფიერების ქალღმერთია(იგივე ცერერა).ეს სახელი ერქვა საქართველოს რამდენიმე მეფეს, მათ შორის–დემეტრე(იგივე დიმიტრი)თავდადებულს.დიმიტრი ამ სახელის გვიანდელი ფორმაა,სადაც ე ხმოვანს ენაცვლება ი(ეს ცვლილება ბერძნულშივე მოხდა).ასეთივე ცვლილება სხვა სახელებშიც მომხდარა:ელია–ილია,ჰერეკლე_ერეკლე_ირაკლი,ესაია_ისაია და სხვა.უფრო ძველი ფორმები დაცულია გვარებში:დემეტრაძე,დემეტრაშვილი,ელიაშვილი,ელოშვილი,ელიაძე,ელიავა,ესაიაშვილი და ა.შ. დემეტრე-სა და დიმიტრი-ს შემოკლებული ფორმებია:დიტო,მიტო,დუტუ.


დოდო  

(ქართული) მოფერებით: დოდონა, დოდიკა, დოდიკო. წარმოადგენს გოგო-ს სახეცვლილ ფორმას, როგორც მას გამოთქვამენ ჩვილი ბავშვები. დოდო გვხვდება აგრეთვე კაცის სახელად, რომელიც სულ სხვა წარმოშობისაა (ბიბლიური სახელია და " ღვთის მეგობარს " ნიშნავს).


დინა  

ბიბლიური სახელია (სვანურად "ქალიშვილს", "გოგონას" ნიშნავს).
* ე *
ეთერი

  (ძველი ებრაული) "ვარსკვლავი", ან (ბერძნული) "ჰაერი", "ეთერი". აქედანაა გვარი ეთერია. ქართულ ხალხურ ლეგენდაში ეთერი ჰქვია ულამაზეს მწყემს ქალიშვილს, რომელიც შეუყვარდა მეფისწულ აბესალომს. ამ ლეგენდის სიუჟეტზეა აგებული ზაქარია ფალიაშვილის ოპერა "აბესალომ და ეთერი".


ეკატერინე

  (ბერძნული) "წმინდა", "უმწიკვლო". შემოკლებული ფორმაა ეკა.


ელგუჯა

  (თურქული)"ხალხის ძალა".ელგუჯა ჰქვია ალექსანდრე ყაზბეგის ამავე სახელწოდების რომანის მთავარ გმირს,რამაც ხელი შეუწყო ამ სახელის ფართოდ გავრცელებას ჩვენში.



ელენე  

ერთ-ერთი იმ სახელთაგანია, რომლებიც მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული სხვადასხვა ფორმით (ელა, ელია, ლესია, ლენა, ნელი და სხვა). წარმოშობით წინარებერძნულია და დაახლოებით განმარტავენ როგორც "ნათელს", "მანათობელს". ბერძნულ მითოლოგიაში ამ სახელით ცნობილია ულამაზესი დედოფალი – ელენე. ქართულში ამ სახელის მოფერებითი ფორმებია: ელო, ელიკო, ლენა, ნელი, ლელიკო.


ელისო  

ქართული სახელია, შესაძლოა მიღებული იყოს ელისაბედ-ის შემოკლების გზით. ელისო ჰქვია ალექსანდრე ყაზბეგის ამავე სახელწოდების მოთხრობის გმირს.

ემზარ   (ირანული)"თანამაცხოვრებელი"(ეტიმოლოგია საეჭვოა)


ერეკლე

  წარმოქმნილია ბერძენთა საყვარელი მითოლოგიური გმირის ჰერკულესის ანუ ჰერაკლეს სახელისაგან.თვით ჰერაკლე ნიშნავს"ჰერას(ზევსის მეუღლის)დიდებას".ამავე სახელის შედარებით ახალი ფორმაა ირაკლი.ერეკლე ერქვა ქართველთა ორ მეფეს,მათ შორის განსაკუთრებით ცნობილია ერეკლე II–პატარა კახი.
* ვ *
ვალერი


  (ლათინური)"ღონიერი","ჯანმრთელი".ქართულში გვხვდება მხოლოდ კაცის სახელად(შემოსულია რუსულის გზით),ლათინურში კი არსებობს მისგან ნაწარმოები ქალის სახელიც –ვალერია,რომელიც სხვა ენებშიც არის შესული.იმავე სიტყვის ფუძისაგან ნაწარმოებია სახელები:ვალენტი,ვალენტიონ,ვალენტინ,ვალენტინა(ქართულში ბოლო დროს შემოვიდა მხოლოდ ეს უკანასკნელი,რომლის შემოკლებული ფორმაა ვალია).ვალერი რომაული საგვარეულო სახელია,საიდანაც ნაწარმოებია კიდევ ახალი სახელი ვალერიან, ვალერიანე.



ვაჟა  

(ქართული)"ვაჟი","ვაჟკაცი".ვაჟა-ფშაველა ფსევდონიმია დიდი ქართველი პოეტის ლუკა რაზიკაშვილისა,რომლის პატივისცემითაც ვაჟა საქართველოში ერთ-ერთი პოპულარული სახელი გახდა.მისივე ვარიანტებია:ვაჟია,ვაჟიკა,ვაჟიკო.მნიშვნელობის მხრივ შეადარეთ ანდრია,კარლო



ვანო

  ქართული შემოკლებული ფორმაა ივანე-სი(იხ.)ოფიციალურ ფორმად იგი არ მიიჩნევა,თუმცა ამის ტენდენცია ჩანს ზოგიერთი მოღვაწის სახელში(მაგ.,ვანო სარაჯიშვილი,ვანო გოკიელი,ვანო მურადელი).


ვასილ  


(ბერძნული)"სამეფო","მეფისა"(დაწვრილებით იხ.ბასილ). ქართულში ხშირად გვხვდება შემოკლებული ფორმით:ვასო. ვასილ-ისაგან ნაწარმოებია სახელი–ვასილისა.


ვახტანგ  


ქართულში ძველთაგან ცნობილი და ამჟამადაც გავრცელებული სახელია.ეს სახელი ერქვა საქართველოს არაერთ მეფესა და გამოჩენილ პიროვნებას,მათ შორის თბილისის დამაარსებელს ვახტანგ გორგასალს(V ს.).წარმოშობით უკავშირდება ირანულ ენებს და ნიშნავს"მგლისტანიანს",მგელას".აქედანაა გვარები:ვახტანგაძე,ვახტანგიძე,ვახტანგაშვილი,ვახტანგიშვილი,ვახტანგური.


ვერა

  (რუსული) "რწმენა". ბერძნული სახელის პისტი-ს თარგმანია. ქართულში გავრცელებული მოფერებითი ფორმაა ვერიკო.


ვიტალი

  (ლათინური)"სასიცოცხლო".შეადარეთ ვიტამინი-"სიცოცხლისათვის აუცილებელი ნივთიერება".



ვიქტორ  

(ლათინური)"გამარჯვებული","ძლევამოსილი" (იხ.ბიქტორ).უცხო ენებში ამავე ფუძესთან დაკავშირებული არაერთი სხვა სახელიც გვხვდება:ვიქტორიკ,ვიქტორინ,ვიქტორინა,ვიქტორია.რომაულ მითოლოგიაში ვიქტორია გამარჯვების ქალღმერთის სახელია(შეადარეთ ვიქტორინა–სახელწოდება ერთგვარი თამაშისა,რომლის დროსაც კითხვებს სვამენ ცოდნის სხვადასხვა დარგიდან და ამ გზით გამოავლენენ გამარჯვებულს).


ვლასი  

(ბერძნული)"უხეში","მოუხერხებელი".მისი მოფერებითი ფორმაა ლასიკო.



იური  

ფართოდ არის გავრცელებული რუსულში, სადაც შესულია სკანდინავიურიდან.წარმოშობით იგივეა,რაც ბერძნული გიორგი(იხ.).
* ზ *
ზაალ

  (სპარსული)"მოხუცი".ეს სახელი ჰქვია ფირდოუსის"შაჰ-ნამეს"ერთ-ერთ გმირს,როსტომის მამას,რომელიც მთლად თეთრი თმითა და წარბ-წამწამით დაიბადა და მამამისმა საამმა სწორედ ამიტომ დაარქვა"მოხუცი".სხვებმა მას უწოდეს აგრეთვე ზარ-"ოქროსი"ამ ორი სახელის შეერთებით მიღებულია ზაალზარ,რომლის გამარტივებული ფორმაა ზაზა.ზაალის კნინობითი ფორმებია:ზალიკა,ზალიკო. აქედანაა გვარები:ზაალიშვილი,ზალიკაშვილი,ზალიკიანი. საქართველოს ისტორიიდან ცნობილია ზაალ არაგვის ერისთავი(1633-1660წწ.).ის იყო კახეთის 1659 წლის ანტიირანული სახალხო აჯანყების მეთაური.


ზაზა  


მიღებულია"შაჰ-ნამეს"გმირის ზაალ-ზარ-ის სახელისაგან (იხ.აქვე ზაალ).ზაზა ერქვა რამდენიმე ისტორიულ პიროვნებას,რომელთა შორისაც განსაკუთრებით ცნობილია ეროვნული დამოუკიდებლობისა და ერთიანობისათვის მებრძოლი პოლიტიკური მოღვაწე და მეცნიერი,სამკურნალო წიგნის ავტორი ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილი(XVს.)ზაზა-სა და მისი მოფერებითი ფორმებისაგან ნაწარმოებია გვარები:ზაზაძე,ზაზაშვილი,ზაზიაშვილი,ზაზიკაშვილი,ზაზანაშვილი,ზაზარაშვილი,ზაზუნაშვილი



ზაურ  

(ირანული)"ძალა".აქედანაა გვარები:ზაურაშვილი,ზავრაშვილი,ზავარაშვილი(სამივე ვარიანტი დასტურდებაXVIIს-დან).


ზვიად  

(ქართული)აქედანაა გვარები:ზვიადაძე,ზვიადაური.ერქვა მწერალ კონსტანტინე გამსახურდიას ვაჟს,დამოუკიდებელი საქართველოს პირველ პრეზიდენტს.


ზიზი  

(ქართული) "ლამაზი" (ბავშვის ენაზე). მისი ვარიანტული ფორმებია: ზიზო, ზიზიკო, ზიზილა, ზიზილო.


ზინა, ზინაიდა  

(ბერძნული) ნაწარმოებია ძველ ბერძენთა უზენაესი ღვთაების, ზევსის სახელისაგან და ნიშნავს "ზევსისა", "ღვთისა" (მნიშვნელობის მხრივ შეადარეთ ქართული ღვთისია, ღვთისავარი). ზინა წინათ იხმარებოდა კაცის სახლად, მისგან კი ნაწარმოები იყო ქალის სახელი ზინაიდა. ამჟამად ორივე მხოლოდ ქალის სახელად გვხვდება და ზინა ითვლება ზინაიდა-ს შემოკლებულ ფორმად.


ზოია   (ბერძნული) "სიცოცხლე".



ზურაბ


  ქართულში დამკვიდრებული ფორმაა სპარსული სახელისა (სურხაბ||სუხრაბ),რომელიც სიტყვასიტყვით ითარგმნება როგორც"წითელი წყალი",მაგრამ ძველად ის ნიშნავდა აგრეთვე წითლად მოელვარე ძვირფას ქვას–ლალს.სწორედ ეს უკანასკნელი მნიშვნელობა უნდა ედოს საფუძვლად ადამიანის სახელს.ზურაბი ერქვა ლეგენდარული ირანელი გმირის როსტომის ვაჟს.იგი ჩვენში ფართოდ გავრცელდა"შაჰ-ნამეს"სხვა გმირთა სახელების მსგავსად.მისი კნინობითი ფორმებია:ზურაბა,ზურა,ზურია,ზურიკო.აქედანაა გვარები:ზურაბიშვილი,ზურაბაშვილი,ზურაშვილი, ზურიკაშვილი,ზურაბიანი,ზურაბაული.
* თ *
თათია, თათული   (ქართული).

თამაზ   (ძველი ირანული)"ძლიერი ცხენი"ან"ძლიერი ცხენოსანი". აქედანაა გვარი თამაზაშვილი,რომელიც დოკუმენტებში დასტურდებაXV ს-დან.გვხვდება აგრეთვე პარალელური ფრომა თამაზიშვილი.



თამარ


  ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარული ქალის სახელია საქართველოში საუკუნეთა მანძილზე. ამ სახელით ცნობილ ისტორიულ პირთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია თამარ მეფე (მეფობდა 1184-1213 წლებში). ეს პირველი ქართველი მეფე-ქალი ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა და მისი სახელიც ქართულის მეშვეობით შევიდა საეკლესიო კალენდარში. წარმოშობით თამარს უკავშირებენ სემიტურ ენებს, კერძოდ ებრაულს, სადაც იგი "ფინიკის პალმას" ნიშნავს. მოფერებითი ფორმებია: თამრო, თამრიკო, თამუნა, თამუნია, თაკო. თამარ-ისაგან არის ნაწარმოები გვარები თამარაშვილი, თამარაძე, თამარაული, გეოგრაფიული სახელები თამარისი, თამარაშენი და სხვანი.



თამთა  

მიღებული ჩანს თაჰამთა-საგან, რომელიც გვხვდება როსტომის და ზოგი სხვა ირანელი გმირის ეპითეტად და ნიშნავს "ღონიერს", "გოლიათს", " ძლიერს ", "მამაცს", "გმირს". სპარსეთში და ძველ საქართველოშიც ვაჟის სახელი იყო.


თამრიკო

  ქართული სახელია, მიღებული თამარ-ის კნინობითი ფორმისაგან: თამრიკო_თალიკო.


თეა   (ბერძნული) "ღვთაება"


თედო

  ამჟამად თეოდორეს კნინობით ფორმად ითვლება,მაგრამ დამოუკიდებელი სახელი უნდა იყოს.ამ ფორმით იხმარება რამდენიმე ცნობილი პირის სახელად(თედო რაზიკაშვილი,თედო ჟორდანია, თედო სახოკია).ანალოგიური ფორმებია(თედო, თედუა)დასტურდება ხურიტულ წარწერებში


თეიმურაზ

  (ირანული)"სხეულით ძილერი".როგორც ფიქრობენ, მისი უძველესი ფორმაა ინდური თაჰმაურუპა("ძლიერი მელა"),მაგრამ შემდეგ ხელახლა იქნა გააზრიანებული და სახეცვლილი
ია
ადრეული გაზაფხულის ყვავილის ასხელია, ბერძნულად მას ჰქვია იონ. მისი მრავლობითი ...

ია
დღეს კაცის სახელად ცალკე აღარ გვხვდება,მაგრამ ადრე გავრცელებული სახელი იყო,რომელიც ...

იაგო
ესპანური ფორმაა იაკობ-ისა,ანდა მიღებულია იაგორ-ის შემოკლებით. ...

იაგორ
გავრცელებული სახელია რუსეთში,როგორც ფიქრობენ,მომდინარეობს სკანდინავიურიდან, სადაც ინგვარ ნიშნავს"ინგვეს მცველს"(ინგვე ძველ ...

იადონ
(ბერძნული) "მგალობელი", "ბულბული". გვხვდება ვაჟის სახელადაც. ...

იადონ
(ბერძნული)"მგალობელი","ბულბული".გვხვდება როგორც ვაჟის,ისე ქალის სახელად. ...

იათამზე
(ქართული). ...

იაკინთე
(ბერძნული)"იაგუნდი"(ჰქვია ყვავილს და ძვირფას ქვას).ერთ დროს ქალის სახელადაც იხმარებოდა. ...

იაკობ
(ძველი ებრაული)"მიმყოლი","მიმდევარი".თავდაპირველად ნიშნავდა ტყუპთაგან მეორეს,მომდევნოს,შემდეგ კი შეიძინა მნიშვნელობა ღვთის მიმყოლის ...

იამან
(არაბული)"მარჯვენა",სხვაგვარი ეტიმოლოგიით"იემენელი ".ნიშნავს აგრეთვე აქატს(ლურჯი ფერის ძვირფას თვალს). ეს სახელი ...

იამზე
(ქართული). ...

იანვარა
ქართული სახელია,ნიშნავს"იანვარში დაბადებულს","იანვრისას"(შეადარეთ მარტია, მაისა).თვით სახელწოდება იანვარი თავის მხრივ მომდინარეობს ...

იარალი
(თურქული)"შეყვარებული"(პირდაპირი მნიშვნელობით:"დაჭრილი"). ...

იაროსლავ
(სლავური)შედგება ორი სიტყვისაგან,რომელთა მნიშვნელობაა"ნათელი"და"დიდება".სლავურ ენებში გვხვდება მისგან ნაწარმოები ქალის სახელიც:იაროსლავა. ...

იასე
(ბერძნული) ...

იასონ
(ბერძნული)"მკურნალი".ამავე სახელის მეორეგვარი გამოთქმაა იაზონ.ბერძნულ მითოლოგიაში ეს სახელი ჰქვია არგონავტების ...

იგორ
წარმოშობით იგივეა,რაც იაგორ.შემოსულია რუსულიდან. ...

იერემია
(ძველი ებრაული)"ღმერთი აღამაღლებს".ბიბლიური წინასწარმეტყველის სახელია.გვიანდელი ფორმაა ერემია (იხ.) ...

იესე
(ძველი ებრაული),როგორც ჩანს,ერთ-ერთი ვარინტული ფორმაა ბიბლიური წინასწარმეტყველის სახელისა ესაია||ისაია("ხსნა უფლისაგან"). ...

ივანე
(ძველი ებრაული იეჰოხანან,იოჰანან-"ღმერთმა შეიწყალა")"ვისაც ღმერთი სწყალობს","ღვთის მიერ შეწყალებული".ნათლისმცემლის სახელია,რომელიც ებრაულიდან ...

ივდით
ძველი ებრაული) "იუდეველი", "ებრაელი". ...

ივერი
ქართველთა აღმნიშვნელი ეთნონიმია(ძველი ფორმაა იბერი).აქედანაა ქვეყნის სახელწოდება ივერია(იბერია).ასე იხსენიება ქართველები ...

ივეტა
(ფრანგული). ...

ივლიანე
(ლათინური)ნიშნავს იულიუს(იულიუსის)კუთვნილს ან"ივლისის თვისას"(თვითონ თვის სახელწოდება ივლისი უკავშირდება ადამიანის სახელს ...

ივლიტა, ივლიტე
(ლათინური) იგივეა, რაც იულია (იხ). ...
კაკალა
(ქართული). ...

კაკი
ხურიტული სახელია, ამჟამად მიჩნეულია აკაკი-ს შემოკლებულ ფორმად, მაგრამ მის სხვაგვარ ...

კალე
ემთხვევა ბერძნული მამაკაცის სახელების კალენიკე-სა და კალისტრატე-ს პირველ ნაწილს (კალო-ს ...

კალენიკე
ბერძნული) " ლამაზი გამარჯვება " ან " ბრწყინვალედ გამარჯვებული " ...

კანდიდ
(ლათინური) " თეთრი ", " სპეტაკი ", " გულწრფელი ". ...

კაპიტონ
(ლათინური) - "თავიანი", "მეთაური" (შეადარეთ კაპიტანი). ...

კარლო
იტალიური ფორმაა ძველი გერმანული სახელისა, რომელიც " მამაკაცს " ნიშნავს. ...

კარპე, კარპეზ
(ბერძნული) " ნაყოფი " (შეადარეთ ეფრემ, პოლიკარპე). ...

კასიანე
(ლათინური) "თავჩაჩქნიანი". ძველი წმინდანის სახელია, რომლის დღესასწაულიც მოდიოდა 29 თებერვალს, ...

კატო
ქართული სახელია, მიღებული ეკატერინე-ს შემოკლებით. ...

კაცია
(ქართული) საეკლესიო კალენდარში მიჩნეულია ადამ-ის შესატყვისად (მნიშვნელობით მას შეედრება ბერძნული ...

კახა, კახი
(ქართული) პიროვნულ სახელად ქცეულია ქართველთა ერთ-ერთი სატომო სახელი (ეთნონიმი), რომელიც ...

კახაბერ
(ქართული) კომპოზიტია (რთული სახელი), შედგება ორი ნაწილისაგან: კახა (იხ.) და ...

კეკელა
შემოკლებით კეკე, ქართული სახელია, ნიშნავს "მშვენიერს ", "ლამაზს", "ტურფას" (შეადარეთ ...

კესანე
ქართული სახელია, შერქმეული მინდვრის ყვავილის სახელწოდების მიხედვით. ...

კესარია
(ბერძნული) "დედოფალი". შემოკლებული ფორმაა კესო, რომელიც ვრცელდება ქართულში როგორც დამოუკიდებელი ...

კვირია
(ქართული) ძველი წარმართული ღვთაების სახელია. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელთა წარმოდგენით, კვირია ...

კვირიკე
(ბერძნული) "უფლისა". ქართულში ადრიდანვე გვხვდება არაერთი ისტორიული პირის სახელად. მისგან ...

კიაზო
(ბერძნული) "მკურნალი" (ეტიმოლოგია საეჭვოა). ...

კიკა
არაკალენდარული სახელია, რომელსაც მოეპოვება რამდენიმე ვარიანტი: კიკი, კიკილა, კიკიტა, კიკო, ...

კირილე
(სპარსული) "მზე", სხვაგვარი ეტიმოლოგიით – ესაა ბერძნული სახელის კვიროს-ის კნინობითი ...

კიტა
ეტიმოლოგია გაურკვეველია. შესაძლოა წარმოადგენდეს ზემოხსენებული კიკიტას შემოკლებულ ფორმას. ცნობილია XIX ...

კიწი
(ქართული) მნიშვნელობა უცნობია. ...

კლავდია
(ლათინური) ნაწარმოებია კაცის სახელისაგან: კლავდიუს - "კოჭლი". კლავდიუსს უწოდებდნენ კოჭლ ...

კლარა
(ლათინური) "ნათელი". ახალი ნასესხებია ევროპული ენებიდან. ...
ლადო
მომდინარეობს ვლადიმერ-ისაგან,ქართულში ქცეულია დამოუკიდებელ სახელად(ლადო აღნიაშვილი,ლადო მესხიშვილი,ლადო გუდიაშვილი,ლადო გრიგოლია,ლადო ასათიანი,ლადო ...

ლავრენტი
(ლათინური) ლაურუს ლათინურად ეწოდება"დაფნას" (იქიდანვეა რუს.лавр-"დაფნა").ძველთაგანვე წესად იყო სხვადასხვაგვარი შეჯიბრების ...

ლაზარე
(ძველი ებრაული)"ღვთის წყალობა"(უფრო დაწვრილებით იხ.ელიაზარ). ...

ლალი
წარმოშობით ძველი ინდურია, აღნიშნავდა წითელი ფერის ძვირფას თვალს – ლალს, ...

ლამარა
ახალი წარმოქმნილი ქართული სახელია. სვანეთში, უშგულის თემში, არის წმინდა მარიამის ...

ლამზირა
(ქართული) სვანურად ნიშნავს "სალოცავს". ნაწარმოებია ლამარა-ს მსგავსად. ...

ლანა
(სლავური) მოფერებითი ფორმაა, მიღებული სვეტლანა, რუსლანა და სხვა მსგავსი სახელების ...

ლარისა
(ბერძნული) "თოლია". ...

ლატავრა
(სპარსული) "რატის ასული". მისი ადრინდელი ფორმაა ლატავრი, რომელიც მემატიანის ცნობით, ...

ლაურა
(ლათინური) "დაფნა" (დაწვრილებით – იხ. ლავრენტი). ...

ლაშა
(ქართული)"ნათელი","შუქი".ლაშარი სალოცავია ფშავ-ხევსურეთში,ალაშარა აფხაზურად"სინათლეს"ნიშნავს.ლაშა კავშირშია ამ სიტყვებთან,იგი მომდინარეობს წარმართული ღვთაების ...

ლაშქარა
(ირანული)-"მხედარი","მეომარი","მოლაშქრე".აქედანაა გვარები:ლაშქარაძე,ლაშქარაშვილი,ლაშქარეიშვილი,ლაშქარავა. ...

ლეგა
(ქართული)"შავგვრემანი". ...

ლევან
ქართული ფორმაა ლეონ-ისა,რაც"ლომს"ნიშნავს.ცხოველთა მეფის სახელწოდება ბევრ ევროპულ ენაში ძველ_ეგვიპტური ლებუ-საგან ...

ლეილა
(არაბული) "ღამე", გადატანით - "შავი", "შავგვრემანი". სხვაგვარი ეტიმოლოგიით, არაბულში შესულია ...

ლელა
(ქართული) "სწორთმიანი" (მცენარის სახელისაგან). XVII საუკუნიდან ცნობილია თეიმურაზ მეფის ასული ...

ლელო
(ქართული) ...

ლენა
(სლავური) მოფერებითი სახელია, მიღებული ელენა, ელეონორა, ვილენა, ლეონინა და სხვა ...

ლეო
(ლათინური)"ლომი",აქედან–ლეონ(←ლეონის"ლომისა")დაწვრილებით იხ.ლევან.ლეონი ერქვა რამდენიმე მეფესა და ერისთავს,ვახტანგ გორგასლის ვაჟს,ვახტანგ მეექვსის ...

ლეონიდე
(ბერძნული)"ლომის მსგავსი". ...

ლეონტი
(ბერძნული)"ლომისა".ცნობილია ძველი ქართველი ისტორიკოსი,"ქართლის ცხოვრების"აღმწერთაგანი,ლეონტი მროველი.ხალხში გვხვდება პარალელური ფორმა ლევანტი ...

ლია
(ძველი ებრაული) ეტიმოლოგია დაუზუსტებელია, არსებობს რამდენიმეგვარი ვარაუდი, რომელთა მიხედვით შეიძლება ...

ლიანა
ევროპული სახელის ლილიანა-ს შემოკლებული ფორმაა. ...

ლიდა, ლიდია
(ბერძნული) "ლიდიელი" (ლიდია მცირე აზიის ერთ-ერთი ქვეყნის სახელწოდებაა). ...

ლილე
ქართული)მნიშვნელობა დაუდგენელია.აქედან ჩანს ნაწარმოები გვარები:ლილაძე,ლილუაშვილი,ლილაური. ამათგან პირველი გვხვდება ისტორიულ დოკუმენტებში ...
მაგალი
(ბერძნული)ეტიმოლოგია უცნობია. ...

მაგდალინა
(ლათინური) "მაგდალელი", "მაგდალინელი". ერთ-ერთ წმინდანს, სახელად მარიამს, რომელიც პალესტინის ქალაქ ...

მაგული
(ქართული) მეგრულად ნიშნავს "მსგავსს" (შეადარეთ ქართული "მაგვარი"). ...

მადლენა
წარმოადგენს მაგდალინა-ს ფრანგულ ფორმას, ჩვენში ახალი ნასესხებია (შეადარეთ მაგდა, მაგდანა). ...

მადონა
(იტალიური) "ჩემო ქალბატონო". ასე უწოდებენ კათოლიკეები ღვთისმშობელს. ასეთივე იყო ქალისადმი ...

მავრა
(ბერძნული) "შავი", "შავგვრემანი". ამოსავალია ვაჟის სახელი მავრი (ფრანგული გამოთქმით – ...

მათე
(ძველი ებრაული)"ღვთის კაცი","ღვთის ნაჩუქარი".ფართოდ გავრცელებული ბიბლიური სახელია,ერქვა ერთ-ერთ მახარობელს,ქრისტეს მოციქულს.მნიშვნელობის ...

მათიკო
ქართული სახელია, მიღებული მართა-ს მოფერებითი ფორმისაგან. ...

მაია
ძველი ინდური ღვთაების – ბუდას დედის სახელია. ასევე ეწოდება მერკურის ...

მაიკო
მაია-ს, მარიამ-ის ან მაკრინე-ს საალერსო ფორმაა. ამ სახით მხოლოდ ქართულში ...

მაისა, მაისო
(ქართული) "მაისისა", "მაისში დაბადებული". ადრე გვხვდებოდა ვაჟის სახელადაც. აქედანაა გვარი ...

მაკა
ევროპულ ენებში დამკვიდრებული ფორმაა, მიღებული ისეთი სახელების შემოკლების გზით, როგორიცაა ...

მაკარ
(ბერძნული)"ნეტარი","ბედნიერი".აქედანაა გვარები:მაკარაშვილი,მაკარაძე,მაკარიძე. ...

მაკრინე
(ლათინური) "ხმელი", "გამხდარი". მისი მოფერებითი ფორმებია ქართულში დამოუკიდებელ სახელებად ქცეული ...

მალაქია
(ძველი ებრაული)"ჩემი(იგულისხმება:ღვთის)გაგზავნილი",ე.ი."ღვთის მოციქული ".განიმარტება აგრეთვე როგორც" ანგელოზი"(საბა),"ანგელოზის სადარი".ბიბლიური წინასწარმეტყველის სახელია. ...

მალი
(ქართული) მოფერებითი ფორმაა მალიკო. ...

მალხაზ
(ქართული)"ცქვიტი"," კოხტა","ლამაზი".ფონეტიკურად ჰგავს ირანულს:მალი-ხას"რჩეული ნივთი".მალხას ვაჟის სახელად გვხვდება სომხურშიც,მაგრამ მისი ...

მამაგულა
(ქართული)დადასტურებულია დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო საბუთებში(I,116).აქედანაა გვარი მამაგულაშვილი. ...

მამამზე
(ქართული) ...

მამანტი
(ბერძნული)"ძიძა".წმინდა მოწამეთა სახელია. ...

მამია
(ქართული)საეკლესიო კალენდარში წმინდანთა შორის იხსენიება რამდენიმე მამა და ეს სახელი ...

მამისა
(ქართული) წინათ გვხვდებოდა ვაჟის სახელადაც (შეადარეთ მამია). აქედანაა გვარი მამისაშვილი. ...

მამისა
(ქართული)აქედანაა გვარები:მამისაშვილი,მამისაიშვილი,მამისეიშვილი. ...

მამნე
(ქართული)"მამისა"(წარმოების მხრივ შეადარეთ ცოტნე).აქედანაა გვარი მამნიაშვილი,მამინაშვილი,მამინაიშვილი. ...

მამუკა
(ქართული)წინათ გვხვდებოდა აგრეთვე მისი კნინობითი ფორმა მამუკელა.ამათგან მიღებულია გვარები:მამუკაძე,მამუკაშვილი,მამუკიშვილი,მამუკელაშვილი. ...
ნადეჟდა
(სლავური) "იმედი". ბერძნული ელპიდეს თარგმანია (დაწვრილებით იხ. ელპიდე, ლიუბა). მოფერებითი ...

ნაზარ
(ძველი ებრაული)"ღვთისათვის მიძღვნილი"(უფრო ზუსტად:"მან თავი ღმერთს უძღვნა").სხვაგვარი ეტიმოლოგიით,არაბული ფუძეა თურქულ ...

ნაზი
(ირანული) "კოხტა". ძველ ირანულში ამ სახელს ატარებდნენ კაცები, ახალ სპარსულში ...

ნაზიბროლა
(ქართული) აკაკი წერეთლის პოემა "გამზრდელის" ერთ-ერთი პერსონაჟის სახელია. ...

ნათან
(ძველი ებრაული)"ღვთის მოცემული",სიტყვასიტყვით:"მან (ღმერთმა)მისცა".ბიბლიური წინასწარმეტყველის სახელია. აქედანაა გვარი ნათენაძე. ...

ნათელა
(ქართული) ერთ-ერთი ძალზე გავრცელებული სახელია ქალისა, წინათ კაცის სახელადაც გვხვდებოდა ...

ნათია
(ქართული) ნათელას პარალელური ფორმაა. გვხვდება ჯერ კიდევ XV ს. დამდეგს: ...

ნაია
(ბერძნული) "ალი", "წყლის ნიმფა". ...

ნაილი
(არაბული) "საჩუქარი". არაბულში კაცის სახელია. ქალის სახელად ქცეულია აზერბაიჯანულში ნაილია-ს ...

ნაირა
(არაბული) "ნათელა". ...

ნაირა
(არაბული) "ნათელა". ...

ნამეტი
(ქართული) როცა მშობლებს ქალიშვილები უკვე ჰყავთ და ვაჟი სურთ, მაგრამ ...

ნამი
(ქართული) თვით სიტყვა ნამი სპარსულიდან არის შემოსული. ...

ნანა
(ბერძნული) "პაწაწინა". ეს სახელი ერქვა ქართლის დედოფალს, მირიანის მეუღლეს, მოციქულთა ...

ნანამზე
(ქართული). ...

ნანი
(ქართული) გვხვდება სვანეთის კრების მატიანეში (XIII ს.). ნანასა და ნანის ...

ნანული
(ქართული) ესეც ნანის საალერსო ფორმაა, ქცეული დამოუკიდებელ სახელად. ...

ნანუჩა
იხ.მანუჩარ ...

ნაომ
ნაუმ(ძველი ებრაული)"ნუგეში" ...

ნაპო
(ქართული)-"ჩიტუნა"(სვანურად) ...

ნარგიზა
(ბერძნული) პარალელური ფორმაა ნარგიზი. ანტიკური მითის მიხედვით, ნარკისი ანუ ნარცისი ...

ნარგული
(სპარსული) იგივეა რაც გულნარა - "ბროწეულის ყვავილი". ...

ნარიმან
(ძველი ირანული)"გულადი","ძალგულოვანი".აქედანაა გვარები:ნარიმანაშვილი,ნარიმანიშვილი,ნარიმანიძე,ნარმანია. ...

ნასყიდა
(ქართული)აქედანაა გვარი ნასყიდაშვილი. ...

ნატალია
(ლათინური) "ბუნებრივი", "მშობლიური". დიეს ნატალის ლათინურად "დაბადების დღეს" ნიშნავს. ნატალი ..
ოთარ
(არაბული)"სურნელოვანი","ნელსაცხებელი","წამალი".მისი მოფერებითი ფორმაა ოთია.ოთარისაგან ნაწარმოებია გვარები:ოთარაშვილი და ოთარიშვილი,ოთია-საგან_ოთიაშვილი. ...

ოლეგ
(სკანდინავიური)"წმინდა".ძველისძველად ნასესხები აქვს რუსულს,ხოლო ამ უკანასკნელისაგან ბოლო დროს შემოვიდა ქართულში.აქედანვეა ...

ოლიმპიადა
(ბერძნული) "ოლიმპიელი" (შეადარეთ სხვადასხვა სახის შეჯიბრის აღმნიშვნელი სიტყვა ოლიმპიადა, მთის ...

ოლღა, ოლგა, ოლია
(სკანდინავიური) "წმინდა". რუსულში ადრეულ ხანაში არის ნასესხები ვაჟის სახელი ოლეგ ...

ომან
(სპარსული)"ცხოველმყოფელი"(მაცოცხლებელი) ბალახი".ეს სახელი ჰქვია"შაჰ-ნამეს"ერთ-ერთ გმირს.აქედანაა გვარები: ომანიძე,ომანაძე. ...

ომარ
(არაბული)"სიცოცხლე".აქედანაა გვარი ომარაშვილი. ...

ომია
შესაძლოა ომანის ან ომარის მოფერებითი ფორმა იყოს,გადააზრიანებული ქართული ენის ნიადაგზე.აქედანაა ...

ონანა
(ძველი ებრაული)საბას განმარტებით,"ჭირი,გინა უაჯო ლმობა".აქედანაა გვარები,ონანაშვილი,ონანოვი. ...

ონისე
(ბერძნული)"სარგებლობა".ერთ-ერთი მოწამის სახელია.ეს სახელი ჰქვია ალექსანდრე ყაზბეგის"ხევისბერი გოჩას" ერთ-ერთ მთავარ ...

ონისიმე
(ბერძნული)"სრულქმინი","სრულყოფილი".ამ სახელით ცნობილია ქრისტეს ერთ-ერთი მოციქული,სამოცდაათთაგანი,და რამდენიმე მოწმე. ...

ონოფრე
ეგვიპტურად ნიშნავს"ღვთაება კუროს კუთვნილს"და ითარგმნება როგორც"წმინდა ხარი".აქედანაა გვარი ონოფრიშვილი. ...

ორბელ
(ქართული)"ორბეთელი"(ორბეთი გეოგრაფიული სახელი,რომლისგანაც ნაწარმოებია პიროვნების სახელი,ისევე როგორც ბირთველ,თორელ,ტბელ,ოდიშელ და სხვანი).ქართულიდან ...

ორდე
(ქართული)"მეგრულად ნიშნავს"იყავ". ...

ოსე
(ძველი ებრაული)"შველა","ხსნა".მისი კნინობითია ოსია,ოსიკო.ეს სახელი საფუძვლად უძევს ოსეშვილისა და ოსიაშვილის ...

ოტია
(ქართული)შეადარეთ ოთარ-ის.მოფერებითი ფორმა ოთია. ...

ოქროპირ
(ქართული)თავდაპირველად იყო ზედწოდება მჭერმეტყველი ადამიანისა,კარგი ორატორისა(თარგმნილია ბერძნულიდან), შემდეგ დამოუკიდებელ სახელად ...
პაატა
(ქართული)"პატარა",უმცროსი"(მნიშვენლობის მხრივ შეადარეთ პავლე,უნცრუა,პაჭულა).მისი კნინობითია პატია, პატიკო.აქედანაა გვარები:პაატაშვილი,პატიაშვილი,პატეიშვილი.პაატა ერქვა გიორგი ...

პავლე
(ლათინური)"პატარა","მცირე".ქრისტეს ერთ-ერთო მოციქულის და არაერთი მოწამის სახელია,რომელიც ფართოდ არის გავრცელებული ...

პანტელეიმონ
(ბერძნული)"ყოვლადმოწყალე".შემოკლებული ფორმაა პანტე. ...

პაპუნა
(ქართული)"პაპისა".წინათ გავრცელებული იყო და ზოგჯერ ახლაც გვხვდება ამ სახელის მრავალფეროვანი ...

პართენ
(ბერძნული)"წმინდა","ქალწულებრივი".შეადარეთ პართენონი–სახელწოდება ათენის განთქმული ტაძრისა,რომელიც ათინა-ქალწულის სახელობისაა. ...

პარმენ
(ბერძნული)"მტკიცედ მდგომი". ...

პასიკო
(ქართული) ეტიმოლოგია უცნობია. ...

პატკუ
(ქართული) ეტიმოლოგია უცნობია. ...

პაჭულა
(ქართული)"პატარა","პაწაწინა". ...

პახომ
(ბერძნული)"სქელბეჭიანი" ...

პელაგია
(ბერძნული) "ზღვისა". შემოკლებული ფორმაა პელო. შეადარეთ გეოგრაფიული ტერმინი არქიპელაგი ( ...

პეპელა
(ქართული). ...

პეტრე
(ბერძნული)"კლდე"(შეადარეთ მთის ქანების შემსწავლელი მეცნიერების სახელწოდება პეტროგრაფია).პეტრე ერქვა ქრისტეს ერთ-ერთ ...

პიმენ
(ბერძნული)"მწყემსი". ...

პირიმზე
(ქართული) კომპოზიტიურად ნაწარმოები, ეტიმოლოგიურად გამჭირვალე სახელია. ასეთივე კომპოზიტიური სახელებია პირიმზისა ...

პისტი
(ბერძნული) "რწმენა", "ერთგულება". მოწამეთა სახელია. მისი თარგმანია რუსული ვერა (იხ. ...

პიღასი
(ბერძნული) ბერძნულ მითოლოგიაში პეგასი ჰქვია ფრთიან ცხენს. აქედანაა ნაწარმოები პიღასი, ...

პლატონ
(ბერძნული)"მხრებგანიერი" ...

პოლიკარპე
(ბერძნული)"დიდად ნაყოფიერი","უხვნაყოფიანი".შედგება ორი სიტყვისაგან:პოლი-"ბევრი","მრავალი"და კარპოს-"ნაყოფი".მეორე ამათგანი ცალკეც გვხვდება მამაკაცის სახელად(იხ.კარპე,კარპეზ).პირველი ...

პოლინა, პოლინე
ანტიკურ მითოლოგიაში მზის, სიბრძნის, ხელოვნების ღმერთად აღიარებულია აპოლონი, რომლის სახელიც, ...

პოლიო
წარმოადგენს ზემოხსენებული ტიპის სახელთა შემოკლებულ ფორმას,რომელიც ქცეულია დამოუკიდებელ სახელად. ...

პორფირე
(ბერძნული)"მეწამული","წითელი". ...

პროკლე
(ლათინური)"შორეული"(იგულისხმება,მამის შორს ყოფნის დროს დაბადებული),სხვაგვარი ეტიმოლოგიით,ბერძნულია და შედგება ორი ნაწილისაგან:პრო-"ადრე"და ...

პროკოფი
ბერძნული)ზუსტი ახსნა არ მოეპოვება.ვარაუდობენ,რომ ნიშნავს"ბუდიდან ამოღებულს","გაშიშვლებულს(ხმალს)", ან"წარმატებულს","წარჩინებულს". ...
ჟამიერა
(ქართული)"დღეგრძელი".აქედანაა გვარი ჟამიერაშვილი. ...

ჟან
ივანე-ს ფრანგული ფორმაა. ...

ჟანეტა
ფრანგული ფორმაა არაბული სახელისა ჟანეტ ( "სამოთხე") იხ. ჯანეტა. ...

ჟენია
ევგენია-ს არაზუსტი ფრანგული ფორმაა, შემოსული რუსულის გზით (ფრანგულად გამოითქმის ეჟენი). ...

ჟორჟ
გიორგი-ს ფრანგული ფორმაა. მისი კნინობითია ჟორჟიკა,ჟორა. ...

ჟოტია
(ბერძნული)"პატარა".ეს ფორმა,როგორც ჩანს,წარმოქმნილია ქართულში ბერძნული სიტყვის პალატალიზაციის გზით:იოტ-ის→ი’ოტია→ჟოტია(შდრ.ჯოტო). ...

ჟუჟუნა
(ქართული) "თვალციმციმა". არსებობს გვარებიც: ჟუჟუნაშვილი, ჟუჟუნაძე. ..
რაისა
(ბერძნული) "მსუბუქი" , ან: (არაბული) "ქალბატონი". ...

რამაზ
(არაბული)შესაძლოა უკავშირდებოდეს მაჰმადიანთა მარხულობის თვის სახელწოდებას რამაზანს და ნიშნავდეს ამ ...

რამინ
ინდურ-ირანული)ეს სახელი ჰქვია"ვისრამიანის"მთავარ მოქმედ ვაჟს.აქედანაა გვარი რამინაიშვილი.რამა ინდური ღვთაების სახელია ...

რაჟდენ
(ირანული)"სჯულბედნიერი".ქართულში გვხვდება უძველესი ხანიდან.რელიგიური გადმოცემის თანახმად,რაჟდენი ერქვა ქრისტიანობისთვის წამებულ პირველ ...

რატი
(ირანული)"ბატონი",ან"დიდსულოვანი","სულგრძელი". ერისთავთა საგვარეულო სახელია,ერქვა საქართველოს ისტორიაში ცნობილ არაერთ პიროვნებას,მაგალითად ცნობილია,პოეტი-ჰიმნოგრაფი ...

რაფიელ
(ძველი ებრაული)"ღვთის შემწეობით განკურნებული" (სიტყვასიტყვით:"ღმერთმა განკურნა").ერთ-ერთი გავრცელებული ბიბლიური სახელია,სხვადასხვა ხალხში ...

რევაზ
(ირანული)"უმდიდრესი","წარჩინებული".მოფერებითი ფორმებია:რეზო,რეზიკო.აწარმოებს რევაზიშვილის გვარს. ...

რიმა
(ბერძნული) მნიშვნელობა არაა ნათელი. წინათ კაცის სახელი იყო, შემდეგ კი ...

რისმაგ
ეტიმოლოგია უცნობია.ეს სახელი ერქვა აბასთა(აფხაზთა)მეფეს. ...

რიფსიმე
ბერძნული) "მსროლელი", "დამგდები", "ერთის დამტევებელი". ...

როდამ
(სპარსული) "მდინარის წყალი", "მდინარის ელვარება". გვხვდება კაცის სახელადაც. ეს სახელი ...

როდიონ
(ბერძნული)"როდოსელი"(კუნძულ როდოსის მცხოვრები). თვით კუნძულის სახელწოდება როდოს"ვარდს" ნიშნავს, ასე რომ,როდიონ ...

როზა
(ლათინური) "ვარდი" (შეადარეთ ქართული ვარდო, ვარდუა). ქართულში იშვიათად გვხვდება, შემოსულია ...

როინ
(სპარსული)"რვალისა","სპილენძისა".აქედანაა გვარი როინიშვილი ...

რომან
(ლათინური)"რომაელი"(ქ.რომის მცხოვრები).შეადარეთ რომანი–ლიტერატურული ნაწარმოების ფორმა,რომელიც რომში წარმოიშვა.ამავე სიტყვას უკავშირდება ქვეყნის ...

რომანოზ
(ბერძნული)"მტკიცე","მაგარი". ...

როსტევან
(სპარსული)"სწორმხედველი"," ბრძენი","მართალი".არაბეთის მეფის სახელია"ვეფხისტყაოსანში". ...

როსტომ
(სპარსული)სპარსეთის ლეგენდარული გმირის სახელია და ამიტომ ხშირად ითარგმნება როგორც"ლომი"ან"გმირი".სინამდვილეში შედგება ...

რუბენ
(ძველი ებრაული)"ნახე შვილი","შეხედეთ–შვილი!" ...

რუსუდან
(სპარსული) "დღიანი", "დღეგრძელი" (რუზ - "დღე", ‘დან’ სპარსული სუფიქსია, რომელიც ...
საბა
(არამეული)"მოხუცი","პაპა",ან:(ძველი ებრაული)"თავისუფლებას მოკლებული","ტყვე".ეს სახელი ერქვა არაერთ ქართველს მოღვაწეს,როგორიცაა,მაგალითად,ქართლის კათალიკოსი საბა ...

საბედო
საბედა, საბედო (ქართული) "ვისაც ბედი ელის", "საბედნიერო" (შეადარეთ ბედისა). როგორც ...

სავლე
(ძველი ებრაული)"ნათხოვნი(ღვთისათვის)","ნავედრები"("თხოვნა-ვედრებით მიღებული"),"სასურველი".ამავე სახელის ვარიანტია საულია. ...

სალომე
(ძველი ებრაული) "მშვიდობა". ეს სახელი ერქვა ერთ-ერთ მენელსაცხებლე დედათაგანს. საქართველოს ...

სამაია
(ქართული). ...

სამოელ
(ძველი ებრაული)"ღვთის მიერ შესმენილი".სიტყვა-სიტყვით:"ღმერთმა შეისმინა(თხოვნა,ვედრება)".ფონეტიკური ვარიანტია სამუელ. ...

სამსონ
(ძველი ებრაული)"მზიანი".აქედანაა გვარები:სამსონია,სამსონიძე,სამსონაძე. ...

სამძივარი, სამძივარა
(ქართული) როცა ანდრია მოციქული, პირველწოდებული, მოვიდა საქართველოში, მესხეთში, და შეუდგა ...

სანათა
(ქართული) მნიშვნელობის მხრივ შეადარეთ ნათელა, სვეტლანა, ფოტინე. სანათა ჰქვია ვაჟა-ფშაველას ...

სანდალა
ქართული სახელია,შესაძლოა ალექსანდრე-ს შემოკლებული გზით იყოს მიღებული. ...

სანდრო
ალექსანდრე-ს შემოკლებული ფორმაა,ქცეული დამოუკიდებელ სახელად(სანდრო შანშიაშვილი,სანდრო იაშვილი,სანდრო ახმეტელი,სანდრო ჟორჟოლიანი და ...

სანდუა
(ქართული) "სანდომიანი" ან "სანდო". ...

სარა
(ძველი ებრაული) "ქალბატონი", "ჩემი მბრძანებელი". ეს სახელი ერქვა ბიბლიური აბრაამის ...

სარგის
(ასურული)მნიშვნელობა დაუდგენელია.იგივე სახელი სომხურში შესულია სარქის-ის ფორმით.სარგისის სახელით ცნობილია ბევრი ...

სარდიონ
(ბერძნული)"მწითური"(სარდიონი ეწოდება წითელი ფერის მინერალს). ...

სარიდან
(სპარსული) ...

საულია
იხ.შავლე ...

საურმაგ
(ირანული)"შავი ხელის მქონე","შავხელა".ეს სახელი ერქვა ქართველთა მეფეს I საუკუნეში. ...

საყვარელა
შემოკლებით–საყვალა,ქართული სახელია(მნიშვნელობის მხრივ შეადარეთ დავით).აქედანაა გვარი საყვარელიძე. ...

საჩინო
(ქართული) ...

სევასტი
(ბერძნული)"ღირსეული","პატივსადები","წმინდა".ამავე სახელის ფორმებია ევროპულ ენებში სებასტოს,სებასტიან(გაიხსენეთ დიდი გერმანელი კომპოზიტორი იოჰან ...

სევდია
სიტყვა წარმოშობით არაბულია (სავდა - "მწუხარება", "ნაღველი"), ქალის სახელად ქცეულია ...

სევერიან
ლათინური)"მკაცრი" ...

სეით
(ძველი ებრაული)"სამაგიერო".ბიბლიური ადამის ვაჟის სახელია, რომელიც ძველ ქართულ წყაროებში წარმოდგენილია ...

სერაპიონ
(ბერძნული)"სერაპისისა"(სერაპი ერქვა ძველ ეგვიპტელთა სიკვდილ-სიცოცხლისა და განკურნების ღვთაებას). ...
ტაგუ
(ქართული)გავრცელებულია ძირითადად სამეგრელოში.ეტიმოლოგია უცნობია. ...

ტაია
(ქართული)მიღებული ჩანს ტარია-საგან,რომელიც თავის მხრივ ტარიელ-ის მოფერებით ფორმას წარმოადგენს. ...

ტარასი
(ბერძნული)"მოუსვენარი".აქედანაა გვარები ტარასაშვილი და ტარსაიძე. ...

ტარიელ
შოთა რუსთაველის"ვეფხისტყაოსნის"მთავარი გმირის სახელი,ამჟამად ფართოდ არის გავრცელებული.როგორც ფიქრობენ,მომდინარეობს ირანული დარიელ-ისაგან,რომელიც ...

ტასო
ანასტასია-ს მოფერებითი ფორმაა, ამჟღავნებს დამოუკიდებელ სახელად ქცევის ტენდენციას. ...

ტატე
ითვლება ესტატე-ს შემოკლებულ ფორმად.დამოუკიდებელი სახელი უნდა იყოს.აქედანაა გვარი ტატიშვილი. ...

ტატიანა
(ბერძნული) "მომწყობი", "დამფუძნებელი". განსაკუთრებით ფართოდ გავრცელებული სახელია რუსულში. ეს სახელი ...

ტერეზა
ზუსტი ეტიმოლოგია არ მოეპოვება. უკავშირებენ ძველ ბერძნულს, რომლის მიხედვითაც ნიშნავს ...

ტერენტი
(ლათინური)"მხეხავი","გამფშვნეტელი","გამლესი",სხვაგვარი ახსნით:"მომქანცველი"(ეტიმოლოგიები საეჭვოა). ...

ტიმოთე
(ბერძნული)"პატივი ღვთისა","ღვთისმოსავი".ხალხში გავრცელებული ფორმაა კიმოთე(აქედან გვაქვს სოფლის სახელიც კიმოთესუბანი). ...

ტიტე
(ლათინური)"ღირსება","პატივი"(შეადარეთ ტიტული-"საპატიო წოდება").მოფერებითი ფორმებია:ტიტია,ტიტიკო. ...

ტრედონა
(ქართული). ...

ტრიფონ
(ბერძნული)"ნებიერი","განებივრებული". ...

ტროფიმე
(ბერძნული)"გაზრდილი","გამონაკვები".შეადარეთ ატროფია –რომელიმე ორგანოს ან ქსოვილის ზრდის შეწყვეტა საკვების უკმარობის(ან ...

ტურფა
(ქართული) ჰქვია აკაკი წერეთლის ისტორული დრამის "პატარა კახის" გმირ ქალს. ...

ტუხა
(ქართული)მოეპოვება ნაირფეროვანი სუფიქსიანი ვარიანტები:ტუხე,ტუხია,ტუხო,ტუხო.არსებობს გვარები:ტუხაშვილი,ტუხიშვილი,ტუხიაშვილი.‘ტუხ’ფუძეს შეიცავს კომპოზიტი შავ-ტუხ-ა,მაგრამ ამ ფუძის ...
უნცრუა
(ქართული)"უმცროსი".მთის კილოებში გავრცელებული სახელი იყო,ამჟამად იშვიათია.ფორმით მსგავსი და სემანტიკურად იდენტური‘უნცროსია’,დასტურდება ...

უტა
(ქართული)გავრცელებული სახელია სამეგრელოში. წარმოშობით უკავშირდება შუმერულ მზის ღვთაების სახელწოდებას.მოეპოვება მრავალფეროვანი ...

უტანდარ
(სპარსული) "სამშობლოს მოყვარული", "პატრიოტი". ...

უშანგი
(სპარსული)"ნებიერი","ბედნიერად მცხოვრები". ...

უშიშა
(ქართული) ...

უჩა
(ქართული)მეგრულად ნიშნავს"უთეთროს",ე.ი."შავს"," შავგვრემანს".გვხვდება ისტორიულ დოკუმენტებში(დოკ.II,234).მისი მოფერებითი ფორმაა უჩანა.იშვიათად გვხვდება კომპოზიტური ...
ფარნაოზ
(ირანული)"უბრწყინვალესი","დიდებული","ხელბედნიერი ",ან:"ბრწყინვალე მოუბარი","მჭერმეტყველი".ძველი ფორმაა ფარნავაზ.ეს სახელი ერქვა ქართლის(იბერიის)სამეფოს პირველ მეფეს(ძვ.წ.IVს.დამლევს ...

ფარსადან
(სპარსული)"ბრძენი","სწავლული","მეცნიერი".ნესტან-დარეჯნის მამის სახელია"ვეფხისტყაოსანში".ცნობილია ქართველი ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე ფარსადან გორგიჯანიძე(XVIIს.)ფარსადანისაგან ...

ფარსმან
(ირანული)"სპარსული სულის სულის მქონე".ეს სახელი ერქვა ქართლის(იბერიის)ექვს მეფეს(I-VIსს.)ერთი მათგანი(ფარსმან II)იხსენიება ...

ფატი
ფატმან-ის შემოკლებული ფორმაა, რომელიც ქცეულია ოფიციალურ სახელად. ...

ფატმან
(არაბული) "ძუძუს მოსხლეტილი". "ვეფხისტყაოსნის" ერთ-ერთი პერსონაჟის სახელია. მისი შემოკლებული ფორმაა ...

ფაცია
(ქართული) მნიშვნელობა უცნობია. პარალელური ფორმაა ფაცა. მსგავსი ფორმები დასტურდება ხურიტულ ...

ფედოსია
(ბერძნული) "ღვთისადმი შეწირული", "ღვთისადმი მიძღვნილი". ძველი ფორმაა თედოსია, თედოსი (დაწვრილებით ...

ფერიდე
(თურქული) "ერთადერთი", "შეუდარებეული", "ობოლი მარგალიტი". ...

ფეფელა, ფეფენა
შემოკლებით ფეფო, ფეფიკო – ქართული სახელებია, უცნობი მნიშვნელობისა. ითვლება ეფემიას ...

ფილიმონ
(ბერძნული)"საყვარელი".სამოცდაათთაგან ერთ-ერთი მოციქულისა და რამდენიმე მოწამის სახელია,რომელიც ადრიდანვე გვხვდება ქართულში.მისი ...

ფილიპე
(ბერძნული)"ცხენთა მოყვარული".სამოცდაათთაგან ერთ-ერთი მოციქულისა და ქრისტეს მოწაფის,აგრეთვე რამდენიმე ცნობილი მოწამის ...

ფირან
(სპარსული)"ბერი","მოხუცებული","სულიერი მოძღვარი ".იბერიის მეფისწულის სახელად გვხვდება ჯერ კიდევVI საუკუნეში.აქედანაა გვარები:ფირანაშვილი,ფირანიშვილი. ...

ფირუზ
(ირანული)"ფირუზი"(ძვირფასი ქვა),ეტიმოლოგიურად ეს სიტყვა ნიშნავს"სინათლით სავსეს","ნათელს".ფირუზი ცისფერია და სწორედ ამიტომ ...

ფიქრია
(არაბული) "ფიქრიანი". არაბულში გვხვდება როგორც ქალის, ისე კაცის სახელად. ნმიშვნელობით ...

ფოთოლა
(ქართული). ...

ფორე
ამ სახელით ცნობილია მეორე მსოფლიო ომის დროს იტალიაში მებრძოლი გმირი ...

ფოტინე
(ბერძნული) "ნათელი", "ბრწყინვალე" (შეადარეთ ნათელა, სანათა, სვეტლანა). ერქვა რამდენიმე მოწამეს. ...

ფოცხვერა
(ქართული)დღეს იშვიათად გვხვდება.შემონახულია გვარებში:ფოცხვერაშვილი, ფოცხვერიშვილი,ფოცხვერაძე,ფოცხვერია,ფოცხორაია,ფოცხორია,ფოცხიშვილი. ...

ფრიდონ
(ძველი ირანული)"სამმაგი ძალის მქონე","სამგზის ძლევამოსილი"."ვეფხისტყაოსნის"ერთ-ერთი გმირის სახელია.ეს სახელი გვხვდება აგრეთვე"შაჰ-ნამეში","რუსუდანიანში"და ...

ფუნდუ
გვხვდება კოლხურში. ეს სახელი ჰქვია დემნა შენგელაიას მოთხრობა "განძის" ერთ-ერთ ...
ქაბატო
(ქართული) "ქალბატონი" (მნიშვნელობის მხრივ შეადარეთ დომნა, ვილა, კირა, რაისა, სარა, ...

ქავთარ
(სპარსული)"აფთარი".აქედან მოდის გვარები:ქავთარაძე, ქავთარაშვილი,ქავთარიშვილი,ქავთარია,ქანთარია. ...

ქაიხოსრო
(ირანული)"სახელოვანი თავადი".ერქვა ქართველ მოწამეს. ამჟამად მივიწყებული სახელია,წინათ გვხვდებოდა მხოლოდ მაღალი ...

ქალთამზე
(ქართული). ...

ქარუმა
არაბული ქარამ("კეთილი").სპარსულში იქცა ქარუმად და იქიდან შემოვიდა ქართულში.მისგან წარმოქმნილია გვარები:ქარუმაშვილი ...

ქეთევან
(სპარსული) მნიშვნელობა უცნობია. "შაჰ-ნამეს" ერთ-ერთი პერსონაჟი ქალის სახელი ქეთაიონ ქართულში ...

ქველი
(ქართული)"გულუხვი","კეთილი","მხნე".აქედანაა გვარები:ქველიძე,ქველაძე,ქველაშვილი,ქველიაშვილი. ...

ქიონია
(ბერძნული) "თაღი" (საეკლესიო კალენდრის მიხედვით "თოვლიანი"). ერქვა რამდენიმე მოწამეს. ...

ქიტა
ქიტესა იხ.ქრისტესია ...

ქიშვარდი
ირანული მითოლოგიური გმირის სახელია ქიშვადი,ქეშვადი, საიდანაც მიღებული ჩანს ქართული ქიშვარდი.ნიშნავს"მწყაზარს".ქიშვარი|| ...

ქობულ
(ქართული)უძველესი სახელთაგანია,წერილობით დამოწმებული ჯერ კიდევ VIIს.დამდეგს მცხეთის ჯვრის წარწერებში:"წმიდაო სტეფანე,ქობულ ...

ქორდიკო
(ქართული) "იყავ" (მეგრული ზმნის ფორმას დართული აქვს მოფერებითი სუფიქსი "იკო"). ...

ქრისტესია
ქართული სახელია,რომელსაც საეკლესიო კალენდარი ქრისტეფორეს შესატყვისად მიიჩნევდა.აქედანაა გვარი ქრისტესაშვილი.ამ სახელის ...

ქრისტეფორე
(ბერძნული)"ქრისტეს მტვირთველი","ქრისტეს მაღიარებელი".წმინდა მოწამეთა სახელია. ...

ქრისტინე
(ბერძნული) "ქრისტესი", "ქრისტიანი". პარალელური ფორმაა ქრისტინა. ერქვა რამდენიმე მოწამეს. ...

ქსენია
(ბერძნული) "სტუმართმოყვარე", ან: "უცხო", "უცხოელი". ერქვა რამდენიმე მოწამეს. ...

ქუცნა
(ქართული)–გვხვდება იერუსალიმის ქართული კოლონიის მასალებში(Xს.)მისი ვარიანტია ქუცნია:გაბლაშისძე ქუცნია მეუღლე თინასთან ...

ქუჯი
ეს სახელი ერქვა ძველი კოლხიდელების ლეგენდარულ გმირს(შეადარეთ ციხის სახელი ციხე-გოჯი).ქუჯი ...
ღაბუა
(ქართული) "ჩასუქებული", "ყელღაბაბიანი". ...

ღაღანა
(ქართული) "მოელვარე", "ხასხასა", ან "მოღუღუნე". ...

ღვინია
(ქართული)დღეს ადამიანის სახელად იშვიათია(გვხვდება ხარის სახელად,გაიხსენეთ ეკ.გაბაშვილის მოთხრობა"ღვინია გადაიჩეხა"),მაგრამ წინათ ...

ღუტა
ღუტუ(ქართული)შრდ.ხუტა,ხუტუ. ...

ღუღუნი
(ქართული)მტრედის ხმიანობის აღმნიშვნელი სიტყვაა, ქცეული საკუთარ სახელად.გვაქვს ამ სახელისაგან ნაწარმოები ...